Treść głównego artykułu

Abstrakt

Celem artykułu jest sprawdzenie jak głęboko cyfryzacja wkracza w proces zarządzania migracjami w Unii Europejskiej. Rodzi to pytanie o etap rozwoju istniejących i tworzenia nowych narzędzi w tym obszarze. Na tle pojęcia cyfryzacji i procesów wzmacniania bezpieczeństwa strefy Schengen, z wykorzystaniem analizy źródeł prawa Unii Europejskiej, przedstawiona zostanie modernizacja 3 głównych systemów stosowanych w polityce migracyjnej UE: SIS II, VIS, Eurodac oraz 3 nowych: EES, ETIAS, ECRIS-TCN. Ich rozwój przyspieszył w ostatnich kilku latach, kryzys migracyjny z lat 2015-2016 unaocznił bowiem potrzebę wypełnienia luk bezpieczeństwa poprzez integrację tych systemów. Wykorzystanie wielkoskalowych baz komputerowych stanowi więc wyzwanie dla zapewniania bezpieczeństwa w UE, wyzwala jednak pytania o tempo i skalę zmian oraz ich wpływ na ochronę danych osobowych.

Słowa kluczowe

cyfryzacja zarządzanie migracjami Unia Europejska Schengen SIS VIS Eurodac EES ETIAS ECRIS-TCN EU-LISA

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. Alegre, S., Jeandesboz, J., Vavoula, N. (2017). European Travel Information and Authorisation System (ETIAS): Border management, fundamental rights and data protectio. Study for the LIBE Committee (PE 583.148). Brussels: Policy Department for Citizen’s Rights and Constitutional Affairs of the European Union. DOI: https://doi.org/10.2861/615043.
  2. Best Practice Operational Guidelines for Automated Border Control (ABC) Systems Research and Development Unit. (2012). Warszawa: European Agency for the Management of Operational Cooperation at the External Borders of the Member States of the European Union. Dostęp: https://frontex.europa.eu/assets/Publications/Research/Best_Practice_Operational_Guidelines_for_Automated_Border_Control.pdf [13.10.2019].
  3. Broeders, D., Dijstelbloem, H. (2016). The Datafication of Mobility and Migration Management: the Mediating State and its Consequence. W: van der Ploeg, I., Pridmore, J. (eds.). Digitizing Identities: Doing Identity in a Networked World (s. 242-260). London: Routledge. Dostęp: https://www.researchgate.net/publication/290194722_The_Datafication_of_Mobility_and_Migration_Management_the_Mediating_State_and_its_Consequences [17.10.2019].
  4. Capgemini Consulting. (2019). Technological innovation for humanitarian aid and assistance. (STOA - Panel for the Future of Science and Technology, Study PE 634.411). Brussel: European Parliamentary Research Service. Dostęp: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2019/634411/EPRS_STU(2019)634411_EN.pdf [20.10.2019].
  5. Decyzja Komisji (2009). Decyzja Komisji z dnia 30 listopada 2009 r. określająca pierwsze regiony, w których uruchomiony zostanie wizowy system informacyjny (VIS) (notyfikowana jako dokument nr C (2009) 8542). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 23 z 27.01.2010 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/dec/2010/49(1)/oj.
  6. Decyzja Rady 512. (2004). Decyzja Rady nr 2004/512/WE z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie ustanowienia Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 213 z 15.06.2004 [ze zm.]. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/dec/2004/512/oj.
  7. Decyzja Rady 533. (2007). Decyzja Rady nr 2007/533/WSiSW z dnia 12 czerwca 2007 roku w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen Drugiej generacji (SIS II). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 205 z 26.06.2007 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/dec/2007/533/oj.
  8. Dyrektywa 681. (2016). Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 119 z 4.05.2016 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/dir/2016/681/oj.
  9. EMN Glossary. (2018). Ayslum and Migration Glossary 6.0. A tool for better comparability. European Migration Network. Dostęp: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/networks/european_migration_network/docs/interactive_glossary_6.0_final_version.pdf [10.10.2019].
  10. eu-LISA. (2019). SIS II – 2018 Statistics. DOI: https://doi.org/10.2857/29573.
  11. eu-LISA. (2019). Eurodac – 2018 Statistics. DOI: https://doi.org/10.2857/731778.
  12. Europejski Program w zakresie Migracji. (2015). Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów (COM (2015) 240 final). Bruksesla: Komisja Europejska. Dostęp: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52015DC0240&from=HU [18.10.2019].
  13. Gelb, S., Krishnan, A. (2018). Technology, migration and the 2030 Agenda for Sustainable Development. London: Overseas Development Institute. Dostęp: https://www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/resource-documents/12395.pdf [15.10.2019].
  14. Gruszczak, A. (2009). Współpraca policyjna w Unii Europejskiej w wymiarze transgranicznym. Aspekty polityczne i prawne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  15. Komisja Europejska. (2015, 27 maja). Commision Staff Working Document on Implementation of the Eurodac Regulation as regards the obligation to take fingerprints (SWD (2015) 150 final). Dostęp: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/e-library/documents/policies/asylum/general/docs/guidelines_on_the_implementation_of_eu_rules_on_the_obligation_to_take_fingerprints_en.pdf [10.10.2019].
  16. Komisja Europejska. (2016). Stronger and Smarter Information Systems for Borders and Security. Communication from the Commission to the European Parliament and the Council (COM (2016) 205 final). Brussels: European Commission.
  17. Komisja Europejska. (2017). Report from the Commission to the European Parliament and the Council concerning the exchange through the European Criminal Records Information System (ECRIS) of information extracted from criminal records between the Member States. Dostęp: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/statistical-report-on-use-of-ecris_june2017_en.pdf [15.10.2019].
  18. Komisja Europejska (2017a). Communication from the Commission to the European Parliament, the European Council and the Council - Twelfth progress report towards an effective and genuine Security Union (COM (2017) 779 final). Brussels: European Commission. Dostęp: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agendasecurity/20171212_communication_on_twelfth_progress_report_towards_effective_and_genuine_security_union_en.pdf [18.10.2019].
  19. Komisja Europejska. (2018, 16 maja). Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council amending Regulation (EC) No 767/2008 and No 810/2009, Regulation (EU) 2017/2226 and 2016/399, Regulation XX/2018 [Interoperability Regulation], and Decision 2004/512/EC and repealing Council Decision 2008/633/JHA (SWD (2018) 195/196 final). Brussels: COM(2018) 302 final. Dostęp: https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-security/20180516_regulation-proposaleuropean-parliament-council_en.pdf [10.11.2019].
  20. Komisja Europejska. (2019). Complete statistics on short-stay visas issued by the Schengen States. Dostęp: https://ec.europa.eu/home-affairs/what-we-do/policies/borders-and-visas/visapolicy_en#stats [10.11.2019].
  21. Kurzweil R. (2013). Nadchodzi osobliwość. Kiedy człowiek przekroczy granice biologii (wyd. 2). Warszawa: Kurhaus Publishing.
  22. Konwencja Wykonawcza. (1990). Konwencja Wykonawcza z dnia 19 czerwca 1990 r. do Układu Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 239 z 22.09.2000 r. [ze zm]. Dostęp: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/ALL/?uri=celex%3A42000A0922%2802%29 [10.10.2019].
  23. Kulesa, A. (2017). W stronę konceptualizacji polityki migracyjnej jako szczegółowej polityki państwa: definicja i pole badawcze. Studia z polityki publicznej, 4(16), 87-103. DOI: https://doi.org/10.33119/KSzPP.2017.4.4.
  24. Nowy Program Strategiczny na lata 2019-2024. (2019) Brussel: Rada Europejska. Dostęp: https://www.consilium.europa.eu/media/39919/a-new-strategic-agenda-2019-2024-pl.pdf [17.10.2019].
  25. Pieriegud, J. (2016). Cyfryzacja gospodarki i społeczeństwa – wymiar globalny, europejski i krajowy. W: Gajewski, J., Paprocki, W., Pieriegud, J. (red.), Cyfryzacja gospodarki i społeczeństwa – szanse i wzywania dla sektorów infrastrukturalnych (s. 11-37). Gdańsk: Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową – Gdańska Akademia Bankowa.
  26. Roots L. (2015). The New EURODAC Regulation: Fingerprints as a Source of Informal Discrimination. Baltic Journal of European Studies, 5(2), 108-129. DOI: https://doi.org/10.1515/bjes-2015-0016.
  27. Rozporządzenie 1987. (2006). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1987/2006 z dnia 20 grudnia 2006 roku w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 381 z 28.12.2006 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2006/1987/oj.
  28. Rozporządzenie 767. (2008). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie w sprawie VIS) [ze zm.]. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218 z 13.08.2008 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2008/767/oj.
  29. Rozporządzenie 810. (2009). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy), Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 243 z 15.09.2009 r. [ze zm.]. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/810/oj.
  30. Rozporządzenie 603. (2013). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (…). Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 180 z 29.06.2013 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/603/oj.
  31. Rozporządzenie 2226. (2017). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2226 z dnia 30 listopada 2017 r. ustanawiające system wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do takich obywateli oraz określające warunki dostępu do EES na potrzeby ochrony porządku publicznego i zmieniające konwencję wykonawczą do układu z Schengen i rozporządzenia (WE) nr 767/2008 i (UE) nr 1077/2011. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 327 z 9.12.2017 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/2226/oj.
  32. Rozporządzenie 1240 (2018). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240 z dnia 12 września 2018 r. ustanawiające europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1077/2011, nr 515/2014, 2016/399, 2016/1624 i 2017/2226. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 236 z 19.09.2018 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1240/oj.
  33. Rozporządzenie 1726. (2018). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/1726 z dnia 14 listopada 2018 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), zmiany rozporządzenia (WE) nr 1987/2006 i decyzji Rady 2007/533/WSiSW oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1077/2011. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 295 z 21.11.2018 r. Dostęp: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1726/oj.
  34. Rozporządzenie 1806 (2018). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 303 z 28.11.2018 r. Dostęp: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2018/1806/oj.
  35. Rozporządzenie 816 (2019). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/816 z dnia 17 kwietnia 2019 r. ustanawiające scentralizowany system służący do ustalania państw członkowskich posiadających informacje o wyrokach skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich i bezpaństwowców (ECRIS-TCN) na potrzeby uzupełnienia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1726. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 135 z 22.05.2019 r. DOI: http://data.europa.eu/eli/reg/2019/816/oj.
  36. SIS II. (2019, 20 sierpnia). System informacyjny Schengen drugiej generacji. Dostęp: http://publications.europa.eu/resource/cellar/5a810d87-9e23-495b-8488-bd7bd4479ade.0012.03/DOC_1 [20.11.2019].
  37. Słownik Języka Polskiego on-line. Dostęp: https://sjp.pwn.pl/szukaj/cyfryzacja.html [10.10.2019].
  38. Szymielewicz, K., Białas, J. i Walkowiak, A. (2016). Uchodźcy pod szczególnym nadzorem. Formy nadzoru, jakim podlegają osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, i ich wpływ na prawa człowieka (z uwzględnieniem specyfiki procesu relokacji). Warszawa: Fundacja Panoptykon. Dostęp: https://panoptykon.org/sites/default/files/publikacje/panoptykon_raport_uchodzcypod-nadzorem.pdf [13.11.2019].
  39. Thomas, R. (2006). Biometrics, International Migrants and Human Rights. European Journal of Migration and Law, 7(4), 377-411. DOI: https://doi.org/10.1163/157181605776293255.