Treść głównego artykułu

Abstrakt

Przedmiotem badań, których rezultaty przedstawiono w niniejszym artykule, była broń nuklearna i polityka jej wykorzystania przez Rosję. Celem badań było określenie roli, jaką broń nuklearna odgrywa w polityce bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej. W badaniach zastosowano podejście chronologiczno-problemowe. Treści artykułu koncentrują się na odpowiedziach na następujące pytania badawcze: 1) Jaka jest geneza powstania broni jądrowej w Związku Radzieckim? 2) W czym wyrażała się ewolucja polityki i strategii nuklearnej Związku Radzieckiego? 3) Czym charakteryzowała się polityka i strategia nuklearna Federacji Rosyjskiej do 2014 roku? 4) Jaką rolę obecnie odgrywa broń nuklearna w agresywnej polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej? 5) Jakie są rzeczywiste zamiary wykorzystania przez władze Rosji broni nuklearnej? Artykuł koncentruje się na syntetycznym przedstawieniu słabo eksplorowanej w polskiej literaturze strategii wykorzystania broni nuklearnej dla osiągania celów polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej. Na podstawie badań ustalono, że ambicje Rosji dotyczące wykorzystania posiadanego potencjału nuklearnego do osiągania celów politycznych są poważnym źródłem zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego oraz podnoszą ryzyko konfliktu globalnego.

Słowa kluczowe

polityka bezpieczeństwa strategia nuklearna odstraszanie polityka zagraniczna Stany Zjednoczone Europa Federacja Rosyjska

Szczegóły artykułu

Referencje

  1. Arbatov, A. (2018). Challenges of the New Nuclear Era: The Russian Perspective. In: L. Brooks, F. J. Gavin & A. Arbatov, Meeting the Challenges of the New Nuclear Age: U.S. and Russian Nuclear Concepts, Past and Present (pp. 21–46). Cambridge: American Academy of Arts & Sciences. Accessed: https://www.amacad.org/sites/default/files/publication/downloads/New-Nuclear-Age.pdf [27.04.2020].
  2. Banasik, M. (2016). Współczesne wojny w szarej strefie zagrożeniem dla bezpieczeństwa. Wyzwania i dylematy reagowania. Przedsiębiorczość i Zarządzanie, 17(5), 183–198. Accessed: http://piz.san.edu.pl/docs/e-XVII-5-3.pdf [21.04.2020].
  3. Battilega, J.A. (2004). Soviet Views of Nuclear Warfare: The Post-Cold War interviews. In: H. D. Sokolski (Ed.), Getting mad: nuclear mutual assured destruction, its origins and practice (pp. 151–174). Carlisle: Strategic Studies Institute - US Army War College. Accessed: https://www.jstor.org/stable/resrep12035.9 [15.04.2020].
  4. Bethe, H.A. (1994, November 17). Behind the atomic curtain. Nature, 372, 281–283. Accessed: https://www.nature.com/articles/372281a0.pdf?origin=ppub [21.05.2020].
  5. Blank, S.J. (Ed.). (2011). Russian Nuclear Weapons: Past, Present, and Future. Carlisle: Strategic Studies Institute - US Army War College. Accessed: https://www.globalsecurity.org/wmd/library/report/2011/ssi_blank02.pdf [18.04.2020].
  6. Chawryło, K., Wiśniewska, I., Rodkiewicz, W. & Menkiszak, M. (2018). Orędzie Putina: obietnice dla Rosjan, szantaż wobec Zachodu. Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich. Accessed: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2018-03-01/oredzie-putina-obietnice-dla-rosjan-szantaz-wobec-zachodu [14.04.2020].
  7. Cochran, T.B., Norris R.S. & Bukharin, O.A. (1995). Making the Russian Bomb. From Stalin to Yeltsin. Boulder, San Francisco, Oxford: Westview Press. Accessed: https://fas.org/pubs/_docs/making_the_russian_bomb.pdf [21.05.2020].
  8. Davis, P.K., Gilmore, M., Frelinger D.R., Geist, E., Gilmore, Ch.K, Oberholtzer, J. & Tarraf, D.C. (2019). Exploring the Role Nuclear Weapons Could Play in Deterring Russian Threats to the Baltic States. Santa Monica: RAND Corporation. Accessed: https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RR2700/RR2781/RAND_RR2781.pdf [21.04.2020].
  9. Gundyaev, K. (2009, September 12). Patriarch: Making Nuclear Weapons Is a Divine Providence. Grani.Ru. Accessed: https://graniru.org/War/Arms/Nukes/m.157112.html [18.04.2020].
  10. Holmogorov, Y. (2007). Atomnoe Pravoslavie. pravaya.ru. Accessed: http://www.pravaya.ru/leftright/472/12686 [18.04.2020].
  11. Johnson, D. (2018). Russia’s Conventional Precision Strike Capabilities, Regional Crises, and Nuclear Thresholds (Livermore Papers on Global Security No. 3). Livermore: Center for Global Security Research. Accessed: https://cgsr.llnl.gov/content/assets/docs/Precision-Strike-Capabilities-report-v3-7.pdf [21.04.2020].
  12. Loiko, S.L. (2014, December 15). Russia says it has a right to put nuclear weapons in Crimea. Los Angeles Times. Accessed: https://www.latimes.com/world/europe/la-fg-russia-nuclear-crimea-20141215-story.html [22.04.2020].
  13. Long, A. (2018). Russian Nuclear Forces and Prospects for Arms Control. Santa Monica: RAND Corporation. Accessed: https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/testimonies/CT400/CT495/RAND_CT495.pdf [18.04.2020].
  14. Miller, F. (2015, July 29). Keynote. 2015 USSTRATCOM Deterrence Symposium. Accessed: https://www.stratcom.mil/Media/Speeches/Article/986412/keynote-2015-usstratcom-deterrence-symposium/ [22.04.2020].
  15. Nuclear Posture Review. (2018). Washington: U.S. Department of Defence. Accessed: https://media.defense.gov/2018/Feb/02/2001872886/-1/-1/1/2018-NUCLEAR-POSTUREREVIEW-FINAL-REPORT.PDF [21.04.2020].
  16. Parfitt, T. (2014, October 16). Vladimir Putin issues new ‘large nuclear power’ warning to West. The Telegraph. Accessed: https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/11167192/Vladimir-Putin-issues-new-large-nuclear-power-warning-to-West.html [22.04.2020].
  17. Pennie, K.R. (1990). Analysis of Superpower Nuclear Strategy: Compellence as a Competing Paradigm to that of Deterrence (PhD, UMI Number: U048392). London: The London School of Economics and Political Science. Accessed: http://etheses.lse.ac.uk/1150/1/U048392.pdf [15.04.2020].
  18. Putin, W. (2015, January 20). Meeting of the Military-Industrial Commission. Novo-Ogaryovo. Accessed: http://en.kremlin.ru/events/councils/by-council/41/47493 [22.04.2020].
  19. Putin, W. (2016, October 27). Meeting of the Valdai International Discussion Club. Soczi. Accessed: http://en.kremlin.ru/events/president/news/53151 [22.04.2020].
  20. Putin, W. (2018a, October 18). Meeting of the Valdai International Discussion Club. Soczi. Accessed: http://en.kremlin.ru/events/president/news/58848 [21.04.2020].
  21. Putin, W. (2018b, March 1). Presidential Address to the Federal Assembly. Accessed: http://en.kremlin.ru/events/president/news/56957 [21.04.2020].
  22. Reuters (staff). (2015, March 15). Putin says Russia was ready for nuclear confrontation over Crimea. Thomson Reuters. Accessed: https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-yanukovichidUSKBN0MB0GV20150315 [22.04.2020].
  23. Rojszczak, M. (2001). Broń Jądrowa. Boży gniew [printed version].
  24. Rossiya i SSHA: strategicheskoe yadernoe vooruzhenie. (2019, September 25). WTC Moscow. Accessed: https://wtcmoscow.ru/services/international-partnership/analitycs/rossiya-i-ssha-strategicheskoeyadernoe-vooruzhenie-/ [21.04.2020].
  25. Schwart, M.I. (1996). The Russian-A(merican) Bomb: The Role of Espionage in the Soviet Atomic Bomb Project. Journal of Undergraduate Sciences, 3, 103-108. Accessed: https://www.hcs.harvard.edu/~jus/0302/schwartz.pdf [21.05.2020].
  26. Seliger 2014 National Youth Forum. (2014, August 29). News. Presidential Executive Office – President of Russia. Accessed: http://en.kremlin.ru/events/president/news/46507 [22.04.2020].
  27. Strategia bezpieczeństwa narodowego Federacji Rosyjskiej. (2015). Accessed: https://poland.mid.ru/web/polska_pl/koncepcja-polityki-zagranicznej-federacji-rosyjskiej/-/asset_publisher/x9WG6FhjehkG/content/strategia-bezpieczenstwa-narodowego-federacji-rosyjskiej?inheritRedirect=false [21.04.2020].
  28. Ven Bruusgaard, K. (2016). Russian Strategic Deterrence. Survival, 58(4), 7–26. DOI: https://doi.org/10.1080/00396338.2016.1207945
  29. Woolf, A.F. (2020). Russia’s Nuclear Weapons: Doctrine, Forces, and Modernization (CRS Report 45861). Washington: Congressional Research Service. Accessed: https://fas.org/sgp/crs/nuke/R45861.pdf [18.04.2020].