Treść głównego artykułu
Abstrakt
Republika Turecka pretenduje do roli lidera wśród państw muzułmańskich i jednego z ważniejszych aktorów na scenie politycznej świata. Przedmiotem badań autora jest proces transformacji, modernizacji i rozwoju tureckiego przemysłu zbrojeniowego w okresie prezydentury Recepa Tayyipa Erdoğana, ze szczególnym uwzględnieniem technologicznych i strategicznych uwarunkowań oraz pozycji Turcji na arenie międzynarodowej, a także wzrostu aspiracji państwa do roli mocarstwa globalnego. Celem badań jest analiza kierunków, dynamiki programów modernizacyjnych i uwarunkowań rozwoju przemysłu zbrojeniowego Turcji w okresie prezydentury Recepa Tayyipa Erdoğana oraz ich wpływu na niezależność i samowystarczalność militarną Turcji. Artykuł jest odpowiedzią na wysnutą hipotezę, że rozwój przemysłu zbrojeniowego przyczynia się do wzmocnienia roli Turcji w regionie i na arenie międzynarodowej. Dokonując analizy przyczyn i decyzji, które miały decydujący wpływ na rozwój sektora zbrojeniowego autor zastosował teorię realizmu klasycznego i neoklasycznego, która łączy wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na prowadzenie polityki oraz podkreśla rolę maksymalizacji potęgi państwa w celu kontroli innych uczestników sceny globalnej. W artykule przedstawiono szerokie spektrum kierunków rozwoju rodzimego sektora zbrojeniowego – od najnowszych technologii uzbrojenia i systemów obronnych, po projekty realizowane w ramach broni przyszłości. Autor zobrazował geopolityczną doktrynę Mavi Vatan („Błękitna Ojczyzna”), w ramach której Turcja unowocześnia swoją flotę wojenną. Omówił najważniejsze tureckie firmy zbrojeniowe i ich najnowsze rozwiązania techniczne. Przedstawił przykłady współpracy militarnej z innymi państwami oraz sukcesy eksportowe, dzięki którym Turcja wzmocniła potęgę gospodarczo-militarną i stała się poważnym graczem w sektorze globalnego przemysłu obronnego.
Słowa kluczowe
Szczegóły artykułu
Prawa autorskie (c) 2025 Kacper Jagielski

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Licencja
Autor/współautor upoważniony przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem. Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich. Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.
Autor/Współautor zgłasza utwór do publikacji w czasopiśmie „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” i tym samym potwierdza, że:
- Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
- Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
- Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
- Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
- Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.
Autor/Współautor zachowują prawa autorskie i prawa do publikacji, ale przenoszą prawo do pierwszej publikacji na czasopismo.
Autor/Współautor wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Uniwersytet Dolnośląski DSW na licencji:
Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe,
której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode
Bibliografia
- Abucewicz, U. (2022, 27 listopada). Cypr pęknięty na pół. Trwa licytacja, kto więcej wycierpiał. Tutaj wciąż pamięta się o trudnej historii. https://podroze.gazeta.pl/podroze/7,114158,29150996,cypr-pekniety-na-pol-wszyscy-zyja-wojna-w-ukrainie-a-o-nas.amp
- Akman, E. (2016). Emerging Trade Partnership between the South Korea and Turkey: The Case of Defense Industry. The Journal of Security Strategies, 12(23), 137–162. https://gsd.msu.edu.tr/Content/sayilar/dokuman/GSD_23/GSD_23_Art_5_042016.pdf
- Altair Agencja Lotnicza. (2022, 23 kwietnia). KARAOK – turecki odpowiednik Javelina. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=36780
- Altair Agencja Lotnicza. (2023a, 25 lipca). Bezzałogowy Shadow Rider od FNSS. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=40733
- Altair Agencja Lotnicza. (2023b, 2 sierpnia). Barkan dla tureckich sił zbrojnych. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=40811
- Altair Agencja Lotnicza. (2023c, 14 września). Roketsan wyeksportował IHA-230. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=41176
- Anadolu Shipyard. (b.d. a). Guided missile fast patrol boat (GMFPB). Pobrano 20 listopada 2024 roku z: https://www.anadolushipyard.com/en/catalogue/indigenous-designs/guided-missile-fast-patrol-boat-gmfpb
- Anadolu Shipyard. (b.d. b). History. https://www.anadolushipyard.com/en/corporate/history
- Army Recognition. (b.d.). Altay MBT Main Battle Tank – Turkey. Pobrano 26 lutego 2025 roku z: https://armyrecognition.com/military-products/army/main-battle-tanks/main-battle-tanks/altay-turkey-uk
- Aselsan. (b.d.). About Us. Pobrano 1 grudnia 2024 roku z: https://www.aselsan.com/en/about-us
- Baykar Technology. (b.d.). We are Baykar. Pobrano 26 marca 2025 roku z: https://baykartech.com/en/about
- Baykar Technology. (b.d.). KEMANKEŞ 1 Mini Intelligent Cruise. Pobrano 1 lipca 2024 roku z: https://baykartech.com/en/uav/kemankes
- BMC. (b.d.). Leading Automotive Company. BMC - From past to today. Pobrano 05 maja 2024 roku z: https://www.bmc.com.tr/en/corporate/about
- Bondaryk, P. (2021, 16 marca). Nowe tureckie programy śmigłowców bojowych: T629 i T929. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/nowe-tureckie-programy-smiglowcow-bojowych-t629-i-t929
- Nowak, P. (2017). Sworznie wielkiej szachownicy Zbigniewa Brzezińskiego – współczesne znaczenie geopolityczne. Przegląd Geopolityczny, (22), 73–85. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2017/11/XXII-04-Nowak-Pivot.pdf
- Byrne, E. F. (2017). Arms Industry. W: D.C. Poff i A.C. Michalos, (red.), Encyclopedia of Business and Professional Ethics (s. 129–134). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-22767-8_205
- Chała, M. (2023a, 4 kwietnia). ATMACA przyjęty do uzbrojenia. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/atmaca-przyjeta-do-uzbrojenia
- Chała, M. (2023b, 20 lipca). Turcja zaprezentuje nowy system obrony bezpośredniej. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/turcja-zaprezentuje-nowy-system-obrony-bezposredniej
- Chała, M. (2025, 15 marca). ATMACA odpalona z zanurzonego okrętu podwodnego [WIDEO]. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/atmaca-odpalona-z-zanurzonego-okretu-podwodnego-wideo
- Chudziak, M. (2020, 12 sierpnia). Turcja-konfrontacyjna strefa na Morzu Śródziemnym. Ośrodek Studiów Wschodnich. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-08-12/turcja-konfrontacyjna-polityka-na-morzu-srodziemnym
- Chudzyński, T. (2022, 03 marca). Bayraktar - czy tureckie drony wygrają wojnę na Ukrainie? Jakie były refleksje i wnioski po wojnie w Górnym Karabachu. Dziennik Bałtycki. https://dziennikbaltycki.pl/bayraktar-czy-tureckie-drony-wygraja-wojne-na-ukrainie-jakie-byly-refleksje-i-wnioski-po-wojnie-w-gornym-karabachu/ar/c1-16008117
- Czaputowicz, J. (2007). Teorie stosunków międzynarodowych. Krytyka i systematyzacja. Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Czulda, R. (2024, 08 lutego). WDS24: Turcja i Włochy zbudowały lekki czołg. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/wds24-turcja-i-wlochy-zbudowaly-lekki-czolg
- DEARSAN. (b.d. a). About Us. Pobrano 21 maja 2024 roku z: https://www.dearsan.com/en/about-us
- DEARSAN. (b.d. b). Fast Attack Craft FAC 46. Dearsan Shipyard. Pobrano 21 maja 2024 roku z: https://www.dearsan.com/en/products/naval-vessels/fast-attack-craft-fac-46
- Defence Turkey. (2019a). Turkey - Italy Defence Industry Cooperation. Message from Prof. Ismail DEMIR President of Defence Industries. Defence Turkey, (88). https://www.defenceturkey.com/en/content/turkey-italy-defence-industry-cooperation-3296
- Defence Turkey. (2019b). 30 Years of FNSS: A World Renowned & Respected Turkish Defence Company. Defence Turkey, (91). https://www.defenceturkey.com/en/content/30-years-of-fnss-a-world-renowned-respected-turkish-defence-company-3455
- Dura, M. (2025, 4 lutego). Turcja: Balistyczny Tayfun odpowiedzią na rosyjskiego Iskandera. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/turcja-balistyczny-tayfun-odpowiedzia-na-rosyjskiego-iskandera
- Garanti Kompozit. (b.d. a). About Us. Pobrano 8 kwietnia 2025 roku z: https://www.garantikompozit.com/en/about-us
- Garanti Kompozit. (b.d. b). Ballistic Protective Hard Mandible For High Cut Model Helmets. Pobrano 8 kwietnia 2025 roku z: https://www.garantikompozit.com/en/urun/ballistic-protective-hard-mandible-high-cut
- Havelsan. (b.d. a). Company Profile. Pobrano 20 sierpnia 2024 roku z: https://www.havelsan.com.tr/en/corporate/aboutus/company-profile
- Havelsan. (b.d. b). ASGER Holographic Command and Control. Pobrano 30 listopada 2024 roku z: https://www.havelsan.com/en/solutions/asger-holographic-command-and-control
- Helou, A. (2025, 27 marca). Turkish, Egyptian firms team up on unmanned ground vehicle project. Breaking Defense. https://breakingdefense.com/2025/03/turkish-egyptian-firms-team-up-on-unmanned-ground-vehicle-project
- jbw/tebe. (2023, 10 kwietnia). Turcja przekazuje marynarce wojennej pierwszy lotniskowiec; na wyposażeniu drony Bayraktar. Gospodarka Morska. https://www.gospodarkamorska.pl/turcja-przekazuje-marynarce-wojennej-pierwszy-lotniskowiec-na-wyposazeniu-drony-bayraktar-70267
- Juraszek, P. (2023, 24 lipca). Turcy znaleźli sposób na nowoczesne zagrożenia. Jest nim ASELSAN GÜRZ. WP Tech. https://tech.wp.pl/turcy-znalezli-sposob-na-nowoczesne-zagrozenia-jest-nim-aselsan-gurz,6923097676159968a
- Kaczmarski, M. (2015). Realizm neoklasyczny. W: R. Zięba, S. Bieleń, J. Zając (red.), Teorie i podejścia badawcze w nauce o stosunkach międzynarodowych (s. 13–27). Wydawnictwo Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. https://open.icm.edu.pl/items/3ef6845c-0fae-40c2-ac4d-fdec92065226
- Kokcu, A. A. (2025, 19 lutego). Türkiye to supply military ammunition to South Korea. Turkiye Today. https://www.turkiyetoday.com/turkiye/turkiye-to-supply-military-ammunition-to-south-korea-121530
- Kucharski, B. (2021, 12 czerwca). Aselsan oferuje Ukrainie zestaw przeciwlotniczy Korkut. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/aselsan-oferuje-ukrainie-zestaw-przeciwlotniczy-korkut
- Kucharski, B. (2024, 3 kwietnia). Czołg lekki Kaplan MT oferowany Brazylii. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/czolg-lekki-kaplan-mt-oferowany-brazylii
- Kucharski, B. (2025, 8 lutego). Rekordowy rok dla tureckiego eksportu broni. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/rekordowy-rok-dla-tureckiego-eksportu-broni
- Kumelska-Koniecko, M. (2023). Ewolucja tureckiej polityki bezpieczeństwa. Przegląd Geopolityczny, 45, 104–118. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2023/08/XLV-06-MKK.pdf
- Łysoń, M. (2022, 29 lipca). Z wyglądu kuchnia polowa, a w praktyce pogromca dronów! Oto turecki moździerz antydronowy Sahin 40. Chip. https://www.chip.pl/2022/07/turecki-mozdzierz-antydronowy-sahin-40
- Łysoń, M. (2023a, 24 maja). Turecki Tajfun zostawia rywali daleko w tyle. To najpotężniejsza broń w całym regionie. Chip. https://www.chip.pl/2023/05/turcja-pociski-tajfun-bron
- Łysoń, M. (2023b, 11 grudnia). Więcej niż tylko moc i prędkość. Turecki Czołg właśnie zwiększył swoje możliwości bojowe. Chip. https://www.chip.pl/2023/12/nieodsniezone-drogi-hyundai-wbudowane-lancuchy-kola
- Łysoń, M. (2024a, 20 maja). Dlaczego to tyle trwało?! Tureckie drony w końcu w polskiej armii. Chip. https://www.chip.pl/2024/05/polskie-wojsko-nowa-bron-drony-bayraktar-tb2
- Łysoń, M. (2024b, 06 października). To już nie byle jaki dron. KARGU to pogromca opancerzonych pojazdów. Chip. https://www.chip.pl/2024/10/turcja-dron-kargu-glowica-pancerna#goog_rewarded
- Łysoń, M. (2025, 13 kwietnia). Turecki bojowy pojazd piechoty wjechał na poligon. Dlaczego Tulpar-S jest tak wyjątkowy? Chip. https://www.chip.pl/2025/04/turecki-bojowy-pojazd-piechoty-tulpar-s#goog_rewarded
- Maciejewski, A.M. (2022, 7 września). MSPO 2022: Roketsan Kasırga – alternatywa systemu HIMARS. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/mspo-2022-roketsan-kasirga-alternatywa-systemu-himars
- Maciejewski, A.M. (2023a, 30 kwietnia). Amunicja krążąca Baykar Bayraktar Kemankeş. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/amunicja-krazaca-baykar-bayraktar-kemankes
- Maciejewski, A.M. (2023b). Bayraktar Kızılelma. Wojsko i Technika, (6), 54. https://zbiam.pl/artykuly/bayraktar-kizilelma
- Michalik, Ł. (2024, 31 maja). Turecki czołg podstawowy Altay. Rusza produkcja seryjna. WP Tech. https://tech.wp.pl/turecki-czolg-podstawowy-altay-rusza-produkcja-seryjna,7033547879983872a
- Miedziński, P. (2024a, 26 października). Zakończenie budowy fabryki dronów Bayraktar na Ukrainie już w 2025 roku. Ukończono już 80%. Portal Obronny. https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/zakonczenie-budowy-fabryki-dronow-bayraktar-na-ukrainie-juz-w-2025-roku-ukonczono-juz-80-aa-NYRV-jeuj-Zbfs.html
- Miedziński, P. (2024b, 16 grudnia). Turcja przoduje w produkcji bezzałogowców. Kontroluje 65% światowego rynku. Portal Obronny. https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/turcja-przoduje-w-produkcji-bezzalogowcow-kontroluje-65-swiatowego-rynku-aa-AUNS-URXn-5Ef7.html
- Miedziński, P. (2025, 14 stycznia). Nie F-35, a tureckie samoloty KAAN? Saudowie zainteresowani setką maszyn. Portal Obronny. https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/nie-f-35-a-tureckie-samoloty-kaan-saudowie-zainteresowani-setka-maszyn-aa-bTVa-PawA-kFta.html
- Mielczarek, F. (2023, 2 maja). Turcja pokazała swój najnowszy supermyśliwiec o nazwie KAAN. Interia Geekweek. https://geekweek.interia.pl/technologia/news-turcja-pokazala-swoj-najnowszy-supermysliwiec-o-nazwie-kaan,nId,6753725
- Mileszko, T. (2023, 28 marca). Altay pokazał się światu. To jeden z najdroższych czołgów w historii. Komputer Świat. https://www.komputerswiat.pl/artykuly/redakcyjne/altay-pokazal-sie-swiatu-to-jeden-z-najdrozszych-czolgow-w-historii/7v08vf5
- Modzolewska, K. (2023, 20 marca). Anka-3 konkurencją Kizilelmy? Turcja pokazała nowy bojowy bezzałogowiec. WP Tech. https://tech.wp.pl/anka-3-konkurencja-kizilelmy-turcja-pokazala-nowy-bojowy-bezzalogowiec,6878559868349216a
- Muczyński, R. (2018, 6 marca). Testy Akkor Pulat zakończone. The Military Magazine. https://milmag.pl/testy-akkor-pulat-zakonczone
- Muczyński, R. (2023a, 26 kwietnia). Prototyp tureckiego T929 ATAK 2 nabiera kształtu. The Military Magazine. https://milmag.pl/prototyp-tureckiego-t929-atak-2-nabiera-ksztaltu
- Muczyński, R. (2023b, 17 maja). Turecki system obrony powietrznej Siper pomyślnie przeszedł ostatni test. The Military Magazine. https://milmag.pl/turecki-system-obrony-powietrznej-siper-pomyslnie-przeszedl-ostatni-test
- Muczyński, R. (2024a, 6 lutego). WDS24: Premiera tureckiego PARS ALPHA 8×8. The Military Magazine. https://milmag.pl/wds24-premiera-tureckiego-pars-alpha-8x8
- Muczyński, R. (2024b, 02 sierpnia). Turcja: Wodowanie drugiej korwety typu Ada dla Ukrainy. The Military Magazine. https://milmag.pl/turcja-wodowanie-drugiej-korwety-typu-ada-dla-ukrainy
- Niemiec, J. (2021, 01 marca). „Błękitna ojczyzna” – nowa doktryna tureckiej polityki zagranicznej (Komentarz KBN nr 3/75). https://zbn.inp.uj.edu.pl/documents/92718966/141790378/Niemiec+J.+-+Komentarz75/13ef70e2-108e-445f-b41d-2ba4d932839c
- Nogalski, S. (2021). Przyczyny II wojny o Górski Karabach i jej wyniki. Przegląd Geopolityczny, 10(37), 75–91. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2021/10/XXXVII-04-Nogalski.pdf
- Nurol. (b.d.). Nurol Makina ve Sanayi A.Ş. Pobrano 20 maja 2024 roku z: https://www.nurol.com.tr/en/nurol-machine
- Orłowska-Chyż, N., Zasztowt, K. (2022). Stosunki turecko-ukraińskie na tle rosyjskiej inwazji na Ukrainę (Raport OSPP Akademii Sztuki Wojennej). https://www.wojsko-polskie.pl/aszwoj/u/d5/a8/d5a82d69-8727-4092-9d00-802e60403690/ospp_raport_grudzien_2022_stosunki_turecko-ukrainskie_na_tle_rosyjskiej_inwazji_na_ukraine.pdf
- Otokar. (b.d.). About Otokar. Pobrano 1 grudnia 2024 roku z: https://www.otokar.com.tr/about-otokar/about-us
- Özlü, H. (2021). The Foundation and Development of Turkey’s Defense Industry in the Context of National Security Strategy. PERCEPTIONS: Journal of International Affairs, 26(2), 216–240. https://dergipark.org.tr/en/pub/perception/issue/68005/1055254
- Pacholski, Ł. (2009). Turecka Mangusta w powietrzu – oblot prototypu T129. Nowa Technika Wojskowa (11). https://www.magnum-x.pl/artykul/tureckamangustawpowietrzu
- Pacholski, Ł. (2023, 18 czerwca). Paris Air Show 2023 – TAI prezentuje makietę T925. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/paris-air-show-2023-tai-prezentuje-makiete-t925
- Panasovskyi, M. (2022, 26 grudnia). Turcja po raz kolejny testuje broń laserową ALKA o mocy 2,5 kW do niszczenia UAV o prędkości do 150 km/h. Gagadget. https://gagadget.pl/weapons/202226-turcja-po-raz-kolejny-testuje-bron-laserowa-alka-o-mocy-25-kw-do-niszczenia-uav-o-predkosci-do-150-kmh
- Pawłowski, A. (2025a, 21 marca). Ankara buduje Stalową Kopułę. Testy tureckiego lasera. WP Tech. https://tech.wp.pl/s/konflikty-pl/ankara-buduje-stalowa-kopule-testy-tureckiego-lasera,7137472946371200a
- Pawłowski, A. (2025b, 16 marca). Burç – turecki lojalny przeciwlotniczy skrzydłowy. WP Tech. https://tech.wp.pl/s/konflikty-pl/burc-turecki-lojalny-przeciwlotniczy-skrzydlowy,7135452337535616a
- Potera, N. (2025,10 lutego). Turecki przemysł obronny rośnie w siłę: 29-procentowy wzrost. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/turecki-przemysl-obronny-rosnie-w-sile-29-procentowy-wzrost
- Ratka, D. (2025, 23 marca). Brazylia kupi BWP z Turcji? Defence24. https://defence24.pl/przemysl/brazylia-kupi-bwp-z-turcji
- Roketsan. (b.d.). About Us, Roketsan. Pobrano 01 grudnia 2024 roku z: https://www.roketsan.com.tr/en/who-we-are/about-us
- Sarsılmaz. (2025a, 05 kwietnia). MPT 76 SH. Pobrano 5 kwietnia 2025 roku z: https://www.sarsilmaz.com/en/product/mpt-76-sh
- Sarsılmaz. (2025b, 29 marca). Sarsılmaz At A Glance. Pobrano 29 marca 2025 roku z: https://www.sarsilmaz.com/en/frontend.bakis
- Spancerska, A. (2022, 19 maja). Turecki sektor zbrojeniowy jako narzędzie polityki zagranicznej. Biuletyn PISM, (81). https://www.pism.pl/publikacje/turecki-sektor-zbrojeniowy-jako-narzedzie-polityki-zagranicznej
- Sünnetçi, I. (2018). Past and Present Cooperation within the Defence Industry Between Turkey and the United Kingdom. Defence Turkey, (83). https://www.defenceturkey.com/en/content/past-and-present-cooperation-within-the-defence-industry-between-turkey-and-the-united-kingdom-3094
- Sutton, H. I. (2022, 01 września). New Advanced Submarine Will Increase The Turkish Navy’s Firepower. Naval News. https://www.navalnews.com/naval-news/2022/09/new-advanced-submarine-will-increase-turkish-navy-s-firepower
- Świerkowski, A. (2023a, 24 sierpnia). Turecka Sona na kołach. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/turecka-sona-na-kolach
- Świerkowski, A. (2023b, 03 września). Turecki kuzyn Kraba na nowo. Wciąż problemy z silnikiem? Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/turecki-kuzyn-kraba-na-nowo-wciaz-problemy-z-silnikiem
- Świerkowski, A. (2023c, 24 października). Nowy turecki bezzałogowy pojazd lądowy. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/nowy-turecki-bezzalogowy-pojazd-ladowy
- Świerkowski, A. (2023d, 01 listopada). Estonia kupiła ponad 200 tureckich pojazdów opancerzonych. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/estonia-kupila-ponad-200-tureckich-pojazdow-opancerzonych
- Świerkowski, A. (2024, 14 lutego). Turcy wdrożyli nowy amfibijny transporter. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/turcy-wdrozyli-nowy-amfibijny-transporter
- Świerkowski, A. (2025a, 17 stycznia). Historyczny kontrakt dla rumuńskiej armii zawarty. Defence24. https://defence24.pl/geopolityka/historyczny-kontrakt-dla-rumunskiej-armii-zawarty
- Świerkowski, A. (2025b, 03 kwietnia). Estonia prezentuje pojazdy kupione w Turcji. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/estonia-prezentuje-pojazdy-kupione-w-turcji
- Topcu, E. (2022, 4 listopada). 20 lat rządów AKP i Erdogana. Deutsche Welle. https://www.dw.com/pl/turcja-20-lat-rz%C4%85d%C3%B3w-akp-i-erdogana/a-63655909
- TUSAS. (b.d.). About Us. Turkish Aerospace Industries. https://www.tusas.com/en/corporate/about-us
- Vallianatos, E. (2024, 14 maja). The Blue Homeland of Turkey Threatens War Against Greece. Counter Punch. https://www.counterpunch.org/2024/05/14/the-blue-homeland-of-turkey-threatens-war-against-greece/
- Valpolini, P. (2020, 03 listopada). Turkey’s first armed Unmanned Surface Vehicle “Ulaq” will be the new guardian of the blue homeland. European Defense Review. https://www.edrmagazine.eu/turkeys-first-armed-unmanned-surface-vehicle-ulaq-will-be-the-new-guardian-of-the-blue-homeland
- Valpolini, P. (2023, 29 lipca). IDEF 2023 – Havelsan Çaka s-kusv, an invisible threat for naval ships. European Defense Review. https://www.edrmagazine.eu/havelsan-caka-s-kusv-an-invisible-threat-for-naval-ships
- Wasilewski, K. (2023). Sen o potędze. Neoosmanizm w polityce zagranicznej Republiki Turcji. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
- Wódka, J. (2016). Turecka polityka zagraniczna w ujęciu realizmu neoklasycznego. Instytut Studiów Politycznych PAN – Wydawnictwo Trio.
- Yeşiltaş, M. (2020, 22 września). Deciphering Turkey’s Assertive Military and Defense Strategy: Objectives, Pillars, and Implications. Insight Turkey, 22(3). 89–114. https://doi.org/10.25253/99.2020223.07
Bibliografia
Abucewicz, U. (2022, 27 listopada). Cypr pęknięty na pół. Trwa licytacja, kto więcej wycierpiał. Tutaj wciąż pamięta się o trudnej historii. https://podroze.gazeta.pl/podroze/7,114158,29150996,cypr-pekniety-na-pol-wszyscy-zyja-wojna-w-ukrainie-a-o-nas.amp
Akman, E. (2016). Emerging Trade Partnership between the South Korea and Turkey: The Case of Defense Industry. The Journal of Security Strategies, 12(23), 137–162. https://gsd.msu.edu.tr/Content/sayilar/dokuman/GSD_23/GSD_23_Art_5_042016.pdf
Altair Agencja Lotnicza. (2022, 23 kwietnia). KARAOK – turecki odpowiednik Javelina. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=36780
Altair Agencja Lotnicza. (2023a, 25 lipca). Bezzałogowy Shadow Rider od FNSS. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=40733
Altair Agencja Lotnicza. (2023b, 2 sierpnia). Barkan dla tureckich sił zbrojnych. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=40811
Altair Agencja Lotnicza. (2023c, 14 września). Roketsan wyeksportował IHA-230. https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=41176
Anadolu Shipyard. (b.d. a). Guided missile fast patrol boat (GMFPB). Pobrano 20 listopada 2024 roku z: https://www.anadolushipyard.com/en/catalogue/indigenous-designs/guided-missile-fast-patrol-boat-gmfpb
Anadolu Shipyard. (b.d. b). History. https://www.anadolushipyard.com/en/corporate/history
Army Recognition. (b.d.). Altay MBT Main Battle Tank – Turkey. Pobrano 26 lutego 2025 roku z: https://armyrecognition.com/military-products/army/main-battle-tanks/main-battle-tanks/altay-turkey-uk
Aselsan. (b.d.). About Us. Pobrano 1 grudnia 2024 roku z: https://www.aselsan.com/en/about-us
Baykar Technology. (b.d.). We are Baykar. Pobrano 26 marca 2025 roku z: https://baykartech.com/en/about
Baykar Technology. (b.d.). KEMANKEŞ 1 Mini Intelligent Cruise. Pobrano 1 lipca 2024 roku z: https://baykartech.com/en/uav/kemankes
BMC. (b.d.). Leading Automotive Company. BMC - From past to today. Pobrano 05 maja 2024 roku z: https://www.bmc.com.tr/en/corporate/about
Bondaryk, P. (2021, 16 marca). Nowe tureckie programy śmigłowców bojowych: T629 i T929. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/nowe-tureckie-programy-smiglowcow-bojowych-t629-i-t929
Nowak, P. (2017). Sworznie wielkiej szachownicy Zbigniewa Brzezińskiego – współczesne znaczenie geopolityczne. Przegląd Geopolityczny, (22), 73–85. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2017/11/XXII-04-Nowak-Pivot.pdf
Byrne, E. F. (2017). Arms Industry. W: D.C. Poff i A.C. Michalos, (red.), Encyclopedia of Business and Professional Ethics (s. 129–134). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-22767-8_205
Chała, M. (2023a, 4 kwietnia). ATMACA przyjęty do uzbrojenia. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/atmaca-przyjeta-do-uzbrojenia
Chała, M. (2023b, 20 lipca). Turcja zaprezentuje nowy system obrony bezpośredniej. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/turcja-zaprezentuje-nowy-system-obrony-bezposredniej
Chała, M. (2025, 15 marca). ATMACA odpalona z zanurzonego okrętu podwodnego [WIDEO]. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/atmaca-odpalona-z-zanurzonego-okretu-podwodnego-wideo
Chudziak, M. (2020, 12 sierpnia). Turcja-konfrontacyjna strefa na Morzu Śródziemnym. Ośrodek Studiów Wschodnich. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-08-12/turcja-konfrontacyjna-polityka-na-morzu-srodziemnym
Chudzyński, T. (2022, 03 marca). Bayraktar - czy tureckie drony wygrają wojnę na Ukrainie? Jakie były refleksje i wnioski po wojnie w Górnym Karabachu. Dziennik Bałtycki. https://dziennikbaltycki.pl/bayraktar-czy-tureckie-drony-wygraja-wojne-na-ukrainie-jakie-byly-refleksje-i-wnioski-po-wojnie-w-gornym-karabachu/ar/c1-16008117
Czaputowicz, J. (2007). Teorie stosunków międzynarodowych. Krytyka i systematyzacja. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Czulda, R. (2024, 08 lutego). WDS24: Turcja i Włochy zbudowały lekki czołg. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/wds24-turcja-i-wlochy-zbudowaly-lekki-czolg
DEARSAN. (b.d. a). About Us. Pobrano 21 maja 2024 roku z: https://www.dearsan.com/en/about-us
DEARSAN. (b.d. b). Fast Attack Craft FAC 46. Dearsan Shipyard. Pobrano 21 maja 2024 roku z: https://www.dearsan.com/en/products/naval-vessels/fast-attack-craft-fac-46
Defence Turkey. (2019a). Turkey - Italy Defence Industry Cooperation. Message from Prof. Ismail DEMIR President of Defence Industries. Defence Turkey, (88). https://www.defenceturkey.com/en/content/turkey-italy-defence-industry-cooperation-3296
Defence Turkey. (2019b). 30 Years of FNSS: A World Renowned & Respected Turkish Defence Company. Defence Turkey, (91). https://www.defenceturkey.com/en/content/30-years-of-fnss-a-world-renowned-respected-turkish-defence-company-3455
Dura, M. (2025, 4 lutego). Turcja: Balistyczny Tayfun odpowiedzią na rosyjskiego Iskandera. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/turcja-balistyczny-tayfun-odpowiedzia-na-rosyjskiego-iskandera
Garanti Kompozit. (b.d. a). About Us. Pobrano 8 kwietnia 2025 roku z: https://www.garantikompozit.com/en/about-us
Garanti Kompozit. (b.d. b). Ballistic Protective Hard Mandible For High Cut Model Helmets. Pobrano 8 kwietnia 2025 roku z: https://www.garantikompozit.com/en/urun/ballistic-protective-hard-mandible-high-cut
Havelsan. (b.d. a). Company Profile. Pobrano 20 sierpnia 2024 roku z: https://www.havelsan.com.tr/en/corporate/aboutus/company-profile
Havelsan. (b.d. b). ASGER Holographic Command and Control. Pobrano 30 listopada 2024 roku z: https://www.havelsan.com/en/solutions/asger-holographic-command-and-control
Helou, A. (2025, 27 marca). Turkish, Egyptian firms team up on unmanned ground vehicle project. Breaking Defense. https://breakingdefense.com/2025/03/turkish-egyptian-firms-team-up-on-unmanned-ground-vehicle-project
jbw/tebe. (2023, 10 kwietnia). Turcja przekazuje marynarce wojennej pierwszy lotniskowiec; na wyposażeniu drony Bayraktar. Gospodarka Morska. https://www.gospodarkamorska.pl/turcja-przekazuje-marynarce-wojennej-pierwszy-lotniskowiec-na-wyposazeniu-drony-bayraktar-70267
Juraszek, P. (2023, 24 lipca). Turcy znaleźli sposób na nowoczesne zagrożenia. Jest nim ASELSAN GÜRZ. WP Tech. https://tech.wp.pl/turcy-znalezli-sposob-na-nowoczesne-zagrozenia-jest-nim-aselsan-gurz,6923097676159968a
Kaczmarski, M. (2015). Realizm neoklasyczny. W: R. Zięba, S. Bieleń, J. Zając (red.), Teorie i podejścia badawcze w nauce o stosunkach międzynarodowych (s. 13–27). Wydawnictwo Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. https://open.icm.edu.pl/items/3ef6845c-0fae-40c2-ac4d-fdec92065226
Kokcu, A. A. (2025, 19 lutego). Türkiye to supply military ammunition to South Korea. Turkiye Today. https://www.turkiyetoday.com/turkiye/turkiye-to-supply-military-ammunition-to-south-korea-121530
Kucharski, B. (2021, 12 czerwca). Aselsan oferuje Ukrainie zestaw przeciwlotniczy Korkut. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/aselsan-oferuje-ukrainie-zestaw-przeciwlotniczy-korkut
Kucharski, B. (2024, 3 kwietnia). Czołg lekki Kaplan MT oferowany Brazylii. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/czolg-lekki-kaplan-mt-oferowany-brazylii
Kucharski, B. (2025, 8 lutego). Rekordowy rok dla tureckiego eksportu broni. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/rekordowy-rok-dla-tureckiego-eksportu-broni
Kumelska-Koniecko, M. (2023). Ewolucja tureckiej polityki bezpieczeństwa. Przegląd Geopolityczny, 45, 104–118. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2023/08/XLV-06-MKK.pdf
Łysoń, M. (2022, 29 lipca). Z wyglądu kuchnia polowa, a w praktyce pogromca dronów! Oto turecki moździerz antydronowy Sahin 40. Chip. https://www.chip.pl/2022/07/turecki-mozdzierz-antydronowy-sahin-40
Łysoń, M. (2023a, 24 maja). Turecki Tajfun zostawia rywali daleko w tyle. To najpotężniejsza broń w całym regionie. Chip. https://www.chip.pl/2023/05/turcja-pociski-tajfun-bron
Łysoń, M. (2023b, 11 grudnia). Więcej niż tylko moc i prędkość. Turecki Czołg właśnie zwiększył swoje możliwości bojowe. Chip. https://www.chip.pl/2023/12/nieodsniezone-drogi-hyundai-wbudowane-lancuchy-kola
Łysoń, M. (2024a, 20 maja). Dlaczego to tyle trwało?! Tureckie drony w końcu w polskiej armii. Chip. https://www.chip.pl/2024/05/polskie-wojsko-nowa-bron-drony-bayraktar-tb2
Łysoń, M. (2024b, 06 października). To już nie byle jaki dron. KARGU to pogromca opancerzonych pojazdów. Chip. https://www.chip.pl/2024/10/turcja-dron-kargu-glowica-pancerna#goog_rewarded
Łysoń, M. (2025, 13 kwietnia). Turecki bojowy pojazd piechoty wjechał na poligon. Dlaczego Tulpar-S jest tak wyjątkowy? Chip. https://www.chip.pl/2025/04/turecki-bojowy-pojazd-piechoty-tulpar-s#goog_rewarded
Maciejewski, A.M. (2022, 7 września). MSPO 2022: Roketsan Kasırga – alternatywa systemu HIMARS. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/mspo-2022-roketsan-kasirga-alternatywa-systemu-himars
Maciejewski, A.M. (2023a, 30 kwietnia). Amunicja krążąca Baykar Bayraktar Kemankeş. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/amunicja-krazaca-baykar-bayraktar-kemankes
Maciejewski, A.M. (2023b). Bayraktar Kızılelma. Wojsko i Technika, (6), 54. https://zbiam.pl/artykuly/bayraktar-kizilelma
Michalik, Ł. (2024, 31 maja). Turecki czołg podstawowy Altay. Rusza produkcja seryjna. WP Tech. https://tech.wp.pl/turecki-czolg-podstawowy-altay-rusza-produkcja-seryjna,7033547879983872a
Miedziński, P. (2024a, 26 października). Zakończenie budowy fabryki dronów Bayraktar na Ukrainie już w 2025 roku. Ukończono już 80%. Portal Obronny. https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/zakonczenie-budowy-fabryki-dronow-bayraktar-na-ukrainie-juz-w-2025-roku-ukonczono-juz-80-aa-NYRV-jeuj-Zbfs.html
Miedziński, P. (2024b, 16 grudnia). Turcja przoduje w produkcji bezzałogowców. Kontroluje 65% światowego rynku. Portal Obronny. https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/turcja-przoduje-w-produkcji-bezzalogowcow-kontroluje-65-swiatowego-rynku-aa-AUNS-URXn-5Ef7.html
Miedziński, P. (2025, 14 stycznia). Nie F-35, a tureckie samoloty KAAN? Saudowie zainteresowani setką maszyn. Portal Obronny. https://portalobronny.se.pl/przemysl-zbrojeniowy/nie-f-35-a-tureckie-samoloty-kaan-saudowie-zainteresowani-setka-maszyn-aa-bTVa-PawA-kFta.html
Mielczarek, F. (2023, 2 maja). Turcja pokazała swój najnowszy supermyśliwiec o nazwie KAAN. Interia Geekweek. https://geekweek.interia.pl/technologia/news-turcja-pokazala-swoj-najnowszy-supermysliwiec-o-nazwie-kaan,nId,6753725
Mileszko, T. (2023, 28 marca). Altay pokazał się światu. To jeden z najdroższych czołgów w historii. Komputer Świat. https://www.komputerswiat.pl/artykuly/redakcyjne/altay-pokazal-sie-swiatu-to-jeden-z-najdrozszych-czolgow-w-historii/7v08vf5
Modzolewska, K. (2023, 20 marca). Anka-3 konkurencją Kizilelmy? Turcja pokazała nowy bojowy bezzałogowiec. WP Tech. https://tech.wp.pl/anka-3-konkurencja-kizilelmy-turcja-pokazala-nowy-bojowy-bezzalogowiec,6878559868349216a
Muczyński, R. (2018, 6 marca). Testy Akkor Pulat zakończone. The Military Magazine. https://milmag.pl/testy-akkor-pulat-zakonczone
Muczyński, R. (2023a, 26 kwietnia). Prototyp tureckiego T929 ATAK 2 nabiera kształtu. The Military Magazine. https://milmag.pl/prototyp-tureckiego-t929-atak-2-nabiera-ksztaltu
Muczyński, R. (2023b, 17 maja). Turecki system obrony powietrznej Siper pomyślnie przeszedł ostatni test. The Military Magazine. https://milmag.pl/turecki-system-obrony-powietrznej-siper-pomyslnie-przeszedl-ostatni-test
Muczyński, R. (2024a, 6 lutego). WDS24: Premiera tureckiego PARS ALPHA 8×8. The Military Magazine. https://milmag.pl/wds24-premiera-tureckiego-pars-alpha-8x8
Muczyński, R. (2024b, 02 sierpnia). Turcja: Wodowanie drugiej korwety typu Ada dla Ukrainy. The Military Magazine. https://milmag.pl/turcja-wodowanie-drugiej-korwety-typu-ada-dla-ukrainy
Niemiec, J. (2021, 01 marca). „Błękitna ojczyzna” – nowa doktryna tureckiej polityki zagranicznej (Komentarz KBN nr 3/75). https://zbn.inp.uj.edu.pl/documents/92718966/141790378/Niemiec+J.+-+Komentarz75/13ef70e2-108e-445f-b41d-2ba4d932839c
Nogalski, S. (2021). Przyczyny II wojny o Górski Karabach i jej wyniki. Przegląd Geopolityczny, 10(37), 75–91. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2021/10/XXXVII-04-Nogalski.pdf
Nurol. (b.d.). Nurol Makina ve Sanayi A.Ş. Pobrano 20 maja 2024 roku z: https://www.nurol.com.tr/en/nurol-machine
Orłowska-Chyż, N., Zasztowt, K. (2022). Stosunki turecko-ukraińskie na tle rosyjskiej inwazji na Ukrainę (Raport OSPP Akademii Sztuki Wojennej). https://www.wojsko-polskie.pl/aszwoj/u/d5/a8/d5a82d69-8727-4092-9d00-802e60403690/ospp_raport_grudzien_2022_stosunki_turecko-ukrainskie_na_tle_rosyjskiej_inwazji_na_ukraine.pdf
Otokar. (b.d.). About Otokar. Pobrano 1 grudnia 2024 roku z: https://www.otokar.com.tr/about-otokar/about-us
Özlü, H. (2021). The Foundation and Development of Turkey’s Defense Industry in the Context of National Security Strategy. PERCEPTIONS: Journal of International Affairs, 26(2), 216–240. https://dergipark.org.tr/en/pub/perception/issue/68005/1055254
Pacholski, Ł. (2009). Turecka Mangusta w powietrzu – oblot prototypu T129. Nowa Technika Wojskowa (11). https://www.magnum-x.pl/artykul/tureckamangustawpowietrzu
Pacholski, Ł. (2023, 18 czerwca). Paris Air Show 2023 – TAI prezentuje makietę T925. Zespół Badań i Analiz Militarnych. https://zbiam.pl/paris-air-show-2023-tai-prezentuje-makiete-t925
Panasovskyi, M. (2022, 26 grudnia). Turcja po raz kolejny testuje broń laserową ALKA o mocy 2,5 kW do niszczenia UAV o prędkości do 150 km/h. Gagadget. https://gagadget.pl/weapons/202226-turcja-po-raz-kolejny-testuje-bron-laserowa-alka-o-mocy-25-kw-do-niszczenia-uav-o-predkosci-do-150-kmh
Pawłowski, A. (2025a, 21 marca). Ankara buduje Stalową Kopułę. Testy tureckiego lasera. WP Tech. https://tech.wp.pl/s/konflikty-pl/ankara-buduje-stalowa-kopule-testy-tureckiego-lasera,7137472946371200a
Pawłowski, A. (2025b, 16 marca). Burç – turecki lojalny przeciwlotniczy skrzydłowy. WP Tech. https://tech.wp.pl/s/konflikty-pl/burc-turecki-lojalny-przeciwlotniczy-skrzydlowy,7135452337535616a
Potera, N. (2025,10 lutego). Turecki przemysł obronny rośnie w siłę: 29-procentowy wzrost. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/turecki-przemysl-obronny-rosnie-w-sile-29-procentowy-wzrost
Ratka, D. (2025, 23 marca). Brazylia kupi BWP z Turcji? Defence24. https://defence24.pl/przemysl/brazylia-kupi-bwp-z-turcji
Roketsan. (b.d.). About Us, Roketsan. Pobrano 01 grudnia 2024 roku z: https://www.roketsan.com.tr/en/who-we-are/about-us
Sarsılmaz. (2025a, 05 kwietnia). MPT 76 SH. Pobrano 5 kwietnia 2025 roku z: https://www.sarsilmaz.com/en/product/mpt-76-sh
Sarsılmaz. (2025b, 29 marca). Sarsılmaz At A Glance. Pobrano 29 marca 2025 roku z: https://www.sarsilmaz.com/en/frontend.bakis
Spancerska, A. (2022, 19 maja). Turecki sektor zbrojeniowy jako narzędzie polityki zagranicznej. Biuletyn PISM, (81). https://www.pism.pl/publikacje/turecki-sektor-zbrojeniowy-jako-narzedzie-polityki-zagranicznej
Sünnetçi, I. (2018). Past and Present Cooperation within the Defence Industry Between Turkey and the United Kingdom. Defence Turkey, (83). https://www.defenceturkey.com/en/content/past-and-present-cooperation-within-the-defence-industry-between-turkey-and-the-united-kingdom-3094
Sutton, H. I. (2022, 01 września). New Advanced Submarine Will Increase The Turkish Navy’s Firepower. Naval News. https://www.navalnews.com/naval-news/2022/09/new-advanced-submarine-will-increase-turkish-navy-s-firepower
Świerkowski, A. (2023a, 24 sierpnia). Turecka Sona na kołach. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/turecka-sona-na-kolach
Świerkowski, A. (2023b, 03 września). Turecki kuzyn Kraba na nowo. Wciąż problemy z silnikiem? Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/turecki-kuzyn-kraba-na-nowo-wciaz-problemy-z-silnikiem
Świerkowski, A. (2023c, 24 października). Nowy turecki bezzałogowy pojazd lądowy. Defence24. https://defence24.pl/przemysl/nowy-turecki-bezzalogowy-pojazd-ladowy
Świerkowski, A. (2023d, 01 listopada). Estonia kupiła ponad 200 tureckich pojazdów opancerzonych. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/estonia-kupila-ponad-200-tureckich-pojazdow-opancerzonych
Świerkowski, A. (2024, 14 lutego). Turcy wdrożyli nowy amfibijny transporter. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/turcy-wdrozyli-nowy-amfibijny-transporter
Świerkowski, A. (2025a, 17 stycznia). Historyczny kontrakt dla rumuńskiej armii zawarty. Defence24. https://defence24.pl/geopolityka/historyczny-kontrakt-dla-rumunskiej-armii-zawarty
Świerkowski, A. (2025b, 03 kwietnia). Estonia prezentuje pojazdy kupione w Turcji. Defence24. https://defence24.pl/sily-zbrojne/estonia-prezentuje-pojazdy-kupione-w-turcji
Topcu, E. (2022, 4 listopada). 20 lat rządów AKP i Erdogana. Deutsche Welle. https://www.dw.com/pl/turcja-20-lat-rz%C4%85d%C3%B3w-akp-i-erdogana/a-63655909
TUSAS. (b.d.). About Us. Turkish Aerospace Industries. https://www.tusas.com/en/corporate/about-us
Vallianatos, E. (2024, 14 maja). The Blue Homeland of Turkey Threatens War Against Greece. Counter Punch. https://www.counterpunch.org/2024/05/14/the-blue-homeland-of-turkey-threatens-war-against-greece/
Valpolini, P. (2020, 03 listopada). Turkey’s first armed Unmanned Surface Vehicle “Ulaq” will be the new guardian of the blue homeland. European Defense Review. https://www.edrmagazine.eu/turkeys-first-armed-unmanned-surface-vehicle-ulaq-will-be-the-new-guardian-of-the-blue-homeland
Valpolini, P. (2023, 29 lipca). IDEF 2023 – Havelsan Çaka s-kusv, an invisible threat for naval ships. European Defense Review. https://www.edrmagazine.eu/havelsan-caka-s-kusv-an-invisible-threat-for-naval-ships
Wasilewski, K. (2023). Sen o potędze. Neoosmanizm w polityce zagranicznej Republiki Turcji. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
Wódka, J. (2016). Turecka polityka zagraniczna w ujęciu realizmu neoklasycznego. Instytut Studiów Politycznych PAN – Wydawnictwo Trio.
Yeşiltaş, M. (2020, 22 września). Deciphering Turkey’s Assertive Military and Defense Strategy: Objectives, Pillars, and Implications. Insight Turkey, 22(3). 89–114. https://doi.org/10.25253/99.2020223.07