Pasek boczny artykułu

Przesłane
sierpnia 22, 2025
Zaakceptowano
listopada 28, 2025
Opublikowane
grudnia 23, 2025
Pobieranie
PDF
Statystyki
Licba odsłon : 69 Pobieranie : 36

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Bezpieczeństwo Litwy, Łotwy i Estonii jest bezpośrednio uwarunkowane strategiczną rywalizacją pomiędzy NATO, a Rosją. Położenie geograficzne tych państw oraz brak strategicznej głębi operacyjnej sprawiają, że pozostają one szczególnie podatne na zagrożenia w domenie morskiej. Celem artykułu jest przedstawienie i ocena polityki bezpieczeństwa morskiego państw bałtyckich w kontekście współczesnych wyzwań, z uwzględnieniem specyfiki małych flot wojennych. Analiza opiera się na metodzie porównawczej, studium przypadku oraz analizie dokumentów strategicznych NATO i państw regionu. Wyniki badań wskazują, że ograniczone zasoby finansowe, technologiczne i kadrowe determinują rozwój flot wyspecjalizowanych, skoncentrowanych na niszowych zdolnościach – głównie zwalczaniu min morskich, patrolowaniu akwenów i ochronie infrastruktury krytycznej – przy pełnej interoperacyjności z sojusznikami. Mimo rosnącej współpracy morskiej w ramach NATO, brak skoordynowanej strategii trójstronnej Litwy, Łotwy i Estonii ogranicza pełne wykorzystanie ich potencjału. Perspektywy rozwoju w obszarze zwalczania okrętów podwodnych i obrony przeciwlotniczej pozostają ograniczone, co utrwala konieczność oparcia bezpieczeństwa morskiego na integracji sojuszniczej i specjalizacji w wybranych domenach.

Słowa kluczowe

bezpieczeństwo morskie państwa państwa bałtyckie Litwa Łotwa Estonia małe floty wojenne Morze Bałtyckie NATO Rosja maritime security of the state Baltic States Lithuania Latvia Estonia small navies Baltic Sea NATO Russia

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Miłosz Gac

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Autor/współautor upoważniony przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem. Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich. Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Autor/Współautor zgłasza utwór do publikacji w czasopiśmie „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Autor/Współautor zachowują prawa autorskie i prawa do publikacji, ale przenoszą prawo do pierwszej publikacji na czasopismo.

Autor/Współautor wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Uniwersytet Dolnośląski DSW na licencji:
Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe,
której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Jak cytować
Gac, M. (2025). Polityka bezpieczeństwa morskiego państw bałtyckich wobec uwarunkowań i możliwości małych flot wojennych. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 19(2), 69–94. https://doi.org/10.34862/rbm.2025.2.4
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Bibliografia

  1. Alsauskas, J. (2000). The Baltic Naval Squadron BALTRON. Baltic Defence Review, (3), 33–37.
  2. Baltic Naval Squadron. (2013). Ministry of National Defence of the Republic of Lithuania. Pobrano 20 czerwca 2025 z https://www.mil.lt/wp-content/uploads/2018/07/Baltic_Naval_Squadron.pdf
  3. Bruģe, I. (2016). Latvia’s Ukraine policy: The Ukraine crisis and bilateral relations in 2015. W A. Sprūds & I. Bruģe (red.), Latvian Foreign and Security Policy Yearbook (s. 71–79). Latvian Institute of International Affairs. https://www.liia.lv/site/docs/LIIA_Yearbook_2016.pdf
  4. Eesti julgeolekupoliitika alused heakskiitmine. (2017, 31 maja). Riigi Teataja. https://www.riigiteataja.ee/akt/306062017002
  5. Eesti Kaitsevägi. (2025). Estonian Defence Forces. Pobrano 20 sierpnia 2025 z https://mil.ee/kaitsevagi/
  6. Eesti Vabariigi julgeolekupoliitika alused. (2004, 16 czerwca). Riigi Teataja. https://www.riigiteataja.ee/akt/773389
  7. Chmielewski, B., & Tarociński, J. (2023). Na wojennej ścieżce: rozwój i modernizacja sił zbrojnych państw bałtyckich. (Komentarze OSW, nr 594). Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/komentarz_594.pdf
  8. Combes, W. (2020). Maritime security strategies for very small states: The Baltic states. W R. McCabe, D. Sanders, I. Speller (red.), Europe, Small Navies and Maritime Security (s. 117–133). Routledge.
  9. Gac, M. (2022). Państwa nadbałtyckie w polityce bezpieczeństwa morskiego NATO. Warszawa: CeDeWu.
  10. Gac, M. (2024). Flota Bałtycka w polityce bezpieczeństwa morskiego Rosji: historia i współczesność. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 18(2), 37–62. https://doi.org/10.34862/rbm.2024.2.3
  11. Gac, M. (2025). Finlandia i Szwecja w polityce bezpieczeństwa morskiego NATO – Morze Bałtyckie jako „jezioro” sojuszu? Przegląd Geopolityczny, 52, 31–47. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2025/06/PG-52.pdf
  12. Gawęda, M. (2018, 29 lipca). Rosyjskie bastiony A2/AD [Analiza]. Defence24. Pobrano 20 sierpnia 2025 z https://defence24.pl/sily-zbrojne/rosyjskie-bastiony-a2ad-analiza
  13. Hurt, M., Vargulis, M., Zdanavičius, L., & Jermalavičius, T. (2023, 20 marzec). Baltic Defence Development: Adding Value to the Defence of the Baltic Sea Region. International Centre for Defence and Security (ICDS). https://icds.ee/en/baltic-defence-development-adding-value-to-the-defence-of-the-baltic-sea-region/
  14. Laanemets, O. (2021). Sea Power in the Baltic Sea. Sõjateadlane. The Estonian Journal of Military Studies, 16, 55–142. https://doi.org/10.15157/st.vi16.24102
  15. Latvian National Armed Forces. (2025). Jūras spēki. Pobrano 20 sierpnia 2025 z https://www.mil.lv/lv/vienibas/juras-speki
  16. Lietuvos Respublikos. (2016). Karinė strategija. Lietuvos Respublikos krašto apsaugos ministerija. Pobrano 10 czerwca 2025 z https://kam.lt/wp-content/uploads/2022/03/karine-strategija-LT-2016.pdf
  17. Lithuanian Armed Forces. (2025). Uždaviniai. Lietuvos kariuomenė. Pobrano 21 sierpnia 2025 z https://www.kariuomene.lt/karines-juru-pajegos/uzdaviniai-ir-veikla/uzdaviniai/23230
  18. Lithuanian Naval Forces. (2025). Tarptautinis bendradarbiavimas. Lietuvos kariuomenė. Pobrano 21 sierpnia 2025 z https://www.kariuomene.lt/uzdaviniai-ir-veikla/veikla/tarptautinis-bendradarbiavimas/23232
  19. Makowski, A. (2021). Dylematy rozwoju małych flot wojennych. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 15(1), 17–41. https://doi.org/10.34862/rbm.2021.1.2
  20. Makowski, A. (2023). Dilemmas Faced in Developing Small Navies. Naval War College Review, 76(1), Art. 7, 97–118. https://digital-commons.usnwc.edu/nwc-review/vol76/iss1/7
  21. Mickiewicz, P. (2024, 26 czerwca). Bałtyk jako obszar występowania najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Teologia Polityczna. Pobrano 30 czerwca 2025 z https://teologiapolityczna.pl/piotr-mickiewicz-baltyk-jako-obszar-wystepowania-najpowazniejszych-zagrozen-dla-bezpieczenstwa-energetycznego-polski-1
  22. Ministry of National Defence of the Republic of Lithuania. (2004). Lithuanian military strategy. Ministry of National Defence. https://kam.lt/download/50793/
  23. Nacionālās drošības koncepcija. (2008, 23 października). Latvijas Vēstnesis (nr 165). https://www.vestnesis.lv/ta/id/182737
  24. Nikers, O., & Tabuns, O. (2019). Introduction. W O. Nikers & O. Tabuns (red.), Baltic security strategy report: What the Baltics can offer for a stronger alliance (s. VIII–XVI). The Jamestown Foundation. https://jamestown.org/wp-content/uploads/2019/09/Baltic-Security-Strategy-Report-2019.pdf?x46659
  25. Par Nacionālās drošības koncepcijas apstiprināšanu. (2015, 26 listopada). Likumi.lv. https://likumi.lv/ta/id/278107-par-nacionalas-drosibas-koncepcijas-apstiprinasanu
  26. Quinville, R. S., Moyer, J. C., & Lindholm, R. (2024, 25 listopada). Risky Game: Hybrid Attack on Baltic Undersea Cables. Wilson Center. https://www.wilsoncenter.org/article/risky-game-hybrid-attack-baltic-undersea-cables
  27. Riigikaitse strateegia heakskiitmine. (2010, 31 grudnia). Riigi Teataja (nr 515). https://www.riigiteataja.ee/akt/305012011007
  28. Roosipuu, T. (2022). Future maritime defence scenarios in Estonia. Sõjateadlane. The Estonian Journal of Military Studies, 19, 73–100. https://doi.org/10.15157/st.vi19.24134
  29. Rublovskis, R. (2013). The Challenges of a Small State in the 21st Century Global Security and Defence Environment: Latvia’s Case. W R. Rublovskis, M. Šešelgytė, & R. Kaljurand (red.), Defence and Security for the Small: Perspectives from the Baltic States (s. 13–30). Centre for Small State Studies – Institute of International Affairs.
  30. Slakaitytė, V., & Surwillo, I. (2025, 14 maja). North-eastern flank: Militarisation of the Baltic frontier. DIIS Report, Vol. 2025, No. 04. Danish Institute for International Studies. https://pure.diis.dk/ws/files/27199274/Militarisation_of_the_Baltic_frontier_DIIS_Report_2025_04.pdf
  31. Sõjalise kaitse strateegilise kava kehtestamine. (2005, 18 stycznia). Riigi Teataja (nr 10). https://www.riigiteataja.ee/akt/840391
  32. Szubrycht, T. (2008). Rola sił morskich w polityce państwa. Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej, 49(2/173), 129–144. https://www.amw.gdynia.pl/images/Menu/Nauka/Czasopisma_naukowe/Zeszyty_naukowe/Numery_archiwalne/2008/Szubrycht_T2.pdf
  33. Szymański, P. (2017). Bałtowie wielu prędkości. Wzmacnianie potencjału obronnego Litwy, Łotwy i Estonii (Prace OSW nr 68). Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia. https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/prace_68_baltowie_net.pdf
  34. The Military Balance. (2025). The International Institute for Strategic Studies. Routledge. https://www.iiss.org/publications/the-military-balance/
  35. Valsts aizsardzības koncepcijas informatīvā daļa. (2012, 10 maja). Latvijas Republikas Aizsardzības Ministrija. https://www.mod.gov.lv/sites/mod/files/document/VAK_2012_2016.pdf
  36. van Tol, J., Bassler, C., Kjellström Elgin, K., & Hacker, T. (2022). Deterrence and Defense in the Baltic Region. Center for Strategic and Budgetary Assessments. https://csbaonline.org/research/publications/deterrence-and-defense-in-the-baltic-region/publication/1