Pasek boczny artykułu

Przesłane
listopada 7, 2025
Zaakceptowano
grudnia 17, 2025
Opublikowane
grudnia 23, 2025
Pobieranie
PDF (English)
Statystyki
Licba odsłon : 59 Pobieranie : 22

Treść głównego artykułu

Abstrakt

Rosnące znaczenie partii populistycznych w Europie zmieniło krajobraz polityczny kontynentu i stanowi poważne wyzwanie dla ustalonych wartości i instytucji demokratycznych. Analiza sposobu, w jaki różne podmioty publiczne angażują się w działania partii populistycznych, ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia odporności systemów demokratycznych na to zjawisko oraz konsekwencji sprzeciwu wobec populistów. W niniejszym artykule przeanalizowano reakcje społeczeństwa obywatelskiego na rozwój partii populistycznych w Europie, przedstawiając przegląd strategii sprzeciwu w siedmiu krajach europejskich. Celem artykułu jest pogłębienie wiedzy na temat tego, w jaki sposób różne reakcje i rodzaje inicjatyw podejmowanych przez społeczeństwo obywatelskie mogą potencjalnie wpływać na partie populistyczne. Może on zatem służyć jako podstawa do dalszych badań nad skutecznością inicjatyw opozycyjnych społeczeństwa obywatelskiego. Artykuł opiera się na badaniach przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół, który przeanalizował opozycję wobec dziewięciu partii populistycznych w Europie. W badaniu wykorzystano klasyfikację reakcji opozycyjnych na partie populistyczne autorstwa Angeli Bourne (2024) oraz oparto się na systematycznej analizie treści czołowych dzienników w badanych krajach.

Słowa kluczowe

civil society populist parties oppositional reactions tolerant approach impact on populist parties społeczeństwo obywatelskie partie populistyczne reakcje opozycyjne podejście tolerancyjne wpływ na partie populistyczne

Szczegóły artykułu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Aleksandra Moroska-Bonkiewicz

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Licencja

Autor/współautor upoważniony przez pozostałych współautorów do ich reprezentowania (autor korespondencyjny) zgłoszonego „utworu” oświadcza, że przysługują mu autorskie prawa do utworu, które nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszym oświadczeniem. Utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza praw autorskich innych osób, ani nie jest ograniczony prawami na rzecz osób trzecich. Utwór nie był wcześniej publikowany pod tym samym lub innym tytułem, nie stanowi również części innej publikacji. Utwór nie jest obecnie przedmiotem postępowania w innym wydawnictwie.

Autor/Współautor zgłasza utwór do publikacji w czasopiśmie „Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego” i tym samym potwierdza, że:

  1. Utwór został przygotowany zgodnie z zasadami edytorskimi obowiązującymi w czasopiśmie.
  2. Utwór zawiera informacje o źródłach finansowania badań, które stanowiły podstawę jego opracowania.
  3. Wyraża zgodę na przekazanie utworu do podwójnej recenzji, na podstawie której redakcja podejmie decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu utworu do publikacji.
  4. Wyraża zgodę na dokonanie przez redakcję koniecznych zmian utworu wynikających z opracowania redakcyjnego.
  5. Zobowiązuje się do niezwłocznego dokonania korekty autorskiej utworu, po jego akceptacji przez redakcję. Niedokonanie korekty autorskiej w terminie 14 dni od daty otrzymania materiałów, traktowane będzie za zgodę na wydanie utworu w postaci przekazanej do korekty.

Autor/Współautor zachowują prawa autorskie i prawa do publikacji, ale przenoszą prawo do pierwszej publikacji na czasopismo.

Autor/Współautor wyraża zgodę na udostępnianie utworu przez Uniwersytet Dolnośląski DSW na licencji:
Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe,
której pełny tekst dostępny jest na stronie internetowej: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/legalcode

Jak cytować
Moroska-Bonkiewicz, A. (2025). Reakcje społeczeństwa obywatelskiego na populizm w Europie: strategie, cele i ich potencjalne skutki. Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego, 19(2), 15–38. https://doi.org/10.34862/rbm.2025.2.2
Pobierz cytowania
Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
BibTeX

Bibliografia

  1. Bleich, E. (2011). Freedom to Be Racist? How the United States and Europe Struggle to Preserve Freedom and Combat Racism. Oxford University Press.
  2. Bojarski, Ł. (2021). Civil Society Organizations for and with the Courts and Judges—Struggle for the Rule of Law and Judicial Independence: The Case of Poland 1976–2020. German Law Journal, 22(7), 1344–1384. https://doi.org/10.1017/glj.2021.72
  3. Bourne, A. (2023). Responding to Populist Parties in Europe: The ‘Other People’ vs the ‘Populist People’. Oxford University Press.
  4. Bourne, A. (2024a). Methods of Mapping Initiatives Opposing Populist Parties. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 47–84). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_3
  5. Bourne, A. (2024b). Patterns of opposition to populist parties in multilevel Europe. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics: Everyday Opposition to Populist Parties in Multilevel Europe. (pp. 85–121). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_4
  6. Bourne, A. (2024c). Looking Back and Looking Forward: Evaluating the Typology, Explaining Patterns, and Effectiveness of Opposition. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics: Everyday Opposition to Populist Parties in Multilevel Europe (pp. 259–319). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_12
  7. Bourne, A. (2024d). Introduction: Populism and Democratic Defence in Europe. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics: Everyday Opposition to Populist Parties in Multilevel Europe (pp. 1–26). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_1
  8. Bourne, A., Moroska-Bonkiewicz, A., Laumond, B., Campo, F., Tyszka, F., Domagała, K., & Nicolaisen, M. (2024). Initiatives Opposing Populist Parties (IoPP) in Europe Dataset. Harvard Dataverse, V1. https://doi.org/10.7910/DVN/V4TEB2
  9. Campo, F. (2023). Differentiated opposition in collective mobilisation: countering Italian populism. Comparative European Politics, 21, 779–798. https://doi.org/10.1057/s41295-023-00337-5
  10. Campo, F. (2024a). Demonisation, Yet Extensive Cooperation: Opposition to Vox and Podemos. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 195–218). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_8
  11. Campo, F. (2024b). Differentiated Tolerant Opposition: League and Five Star Movement. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 219–244). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_9
  12. Domagała, K., & Moroska-Bonkiewicz, A. (2024). ‘Pincer Movement’ Model of Opposition to Populists in Power: Law and Justice. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 147–170). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_6
  13. Gwiazda, A. (2020). Right-wing populism and feminist politics: The case of Law and Justice in Poland. International Political Science Review, 42(5), 580–595, (Original work published 2021). https://doi.org/10.1177/0192512120948917
  14. Hamdaoui, S. (2022). A ‘stylistic anti-populism’: an analysis of the Sardine movement’s opposition to Matteo Salvini in Italy. Social Movement Studies, 21(4), 436–452. https://doi.org/10.1080/14742837.2021.1899910
  15. Holesch A., & Portela C. (2025). Money Talks? The Effectiveness of Sanctions in the ‘Rule of Law’ Conflict in the European Union. Journal of Common Market Studies, 63(4), 1178–1196. https://doi.org/10.1111/jcms.13693
  16. Hopkin J. (2006). Metody porównawcze. In D. Marsh, & G. Stoker (Eds), Teorie i metody w naukach politycznych. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  17. Kaltwasser, C. R. (2019). Militant Democracy Versus Populism. In A. Malkopoulou, & A. S. Kirshner (Eds), Militant Democracy and Its Critics: Populism, Parties, Extremism (pp. 72–91). Edinburgh University Press. http://www.jstor.org/stable/10.3366/j.ctvnjbg7n.9
  18. Kaltwasser, C. R., & Taggart, P. (2016). Dealing with populists in government: a framework for analysis. Democratisation, 23(2), 201–220. https://doi.org/10.1080/13510347.2015.1058785
  19. Komitet Obrony Demokracji (2018, June 24). Europo: Nie odpuszczaj! [Wykaz organizowanych protestów]. Available at: https://ruchkod.pl/europo-nie-odpuszczaj-wykaz-organizowanych-protestow/
  20. Laumond, B. (2020). Policy Responses to the Radical Right in France and Germany. Routledge.
  21. Laumond, B. (2024). Germany Against the Alternative for Germany? The Model of an Adapted Militancy. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 171–194). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_7
  22. Moroska, A. (2010). Prawicowy populizm a eurosceptycyzm (na przykładzie Listy Pima Fortuyna w Holandii i Ligi Polskich Rodzin w Polsce). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  23. Moroska-Bonkiewicz, A., & Domagała, K. (2023). Opposing populists in power: how and why Polish civil society Europeanised their opposition to the rule of law crisis in Poland. Comparative European Politics, 21, 817–833. https://doi.org/10.1057/s41295-023-00339-3
  24. Nicolaisen, M. (2024a). Integrating the Polarising Pariah: the Sweden Democrats. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 245–269). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_10
  25. Nicolaisen, M. (2024b). Normalising and Absorbing the Radical Right: the Danish People’s Party. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 271–294). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_11
  26. Olsen, T. V. (2024). On the Relationship between Democracy and Populism. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 27–45). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_2
  27. Pedahzur, A. (2002). The Israeli Response to Jewish Extremism and Violence: Defending Democracy. Manchester University Press.
  28. Pedahzur, A. (2004). Defending democracy and the extreme right: a comparative analysis. In R. Eatwell, & C. Mudde (Eds), Western Democracies and the New Extreme Right Challenge (pp. 108–132). Routledge.
  29. Ruth-Lovell, S.P., & Grahn, S. (2023). Threat or Corrective to Democracy? The Relationship between Populism and Different Models of Democracy. European Journal of Political Research, 62(3), 677–698. https://doi.org/10.1111/1475-6765.12564
  30. Rummens, S., & Abts, K. (2010). Defending Democracy: the Concentric Containment of Political Extremism. Political Studies, 58(4), 649–665. https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.2009.00809.x
  31. Tyszka, F. (2024). No worries for Fidesz after all these years? Domestic and international opposition to governing populists in Hungary. In A. Bourne (ed.), Democratic Defence as Normal Politics (pp. 123–146). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-031-60483-6_5